Nỗi lo trí tuệ nhân tạo

4
Trí tuệ nhân tạo đang trở thành một nỗi lo? Trong ảnh: Kỳ thủ cờ vây Lee Sedol chịu thua trước máy tính thông minh AlphaGo.
Trí tuệ nhân tạo đang trở thành một nỗi lo? Trong ảnh: Kỳ thủ cờ vây Lee Sedol chịu thua trước máy tính thông minh AlphaGo.

Công ty Facebook vừa qua đã phải đóng các trợ lý ảo (chatbot – một kiểu phần mềm trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence – AI), được lập trình để hoạt động độc lập, có thể tự động trả lời những câu hỏi hoặc xử lý tình huống càng thật càng tốt) sau khi bất ngờ phát hiện chúng giao tiếp bằng ngôn ngữ riêng không hề tồn tại và không ai hiểu được.

Trí tuệ nhân tạo đang trở thành một nỗi lo? Trong ảnh: Kỳ thủ cờ vây Lee Sedol chịu thua trước máy tính thông minh AlphaGo.
Trí tuệ nhân tạo đang trở thành một nỗi lo? Trong ảnh: Kỳ thủ cờ vây Lee Sedol chịu thua trước máy tính thông minh AlphaGo.

AI và lợi ích

Theo giải thích của nhiều chuyên gia, AI thật ra là toàn bộ các thuật toán, bao gồm một chuỗi các phép tính cho phép thực hiện một vấn đề được đặt ra. Ý tưởng xây dựng một chương trình AI đã xuất hiện từ năm 1956 tại Hanover, Mỹ.

Theo quan điểm của các nhà sáng lập bộ môn này, John McCarthy (1927-2011) và Marvin Minsky (1927-2016), máy móc có thể bắt chước hay mô phỏng một mặt nào đó của con người và đến lúc nào đó có thể bằng cả trí tuệ nhân loại.

Trong suốt những năm 1960, các nhà sáng chế theo đuổi điều này một cách tuyệt vọng do tiến bộ tin học thời bấy giờ vẫn chưa đạt đến mức có thể thực hiện. Mọi việc bắt đầu có những tiến triển từ năm 1985, với sự phát triển của ngành robot học và Nhật Bản là quốc gia đi đầu.

Tuy nhiên, làn sóng phấn khích đã không kéo dài. Robot thời đó chỉ phục vụ cho công nghiệp và chưa có chỗ đứng trong gia đình. Niềm hy vọng về trí tuệ nhân tạo thật sự hồi sinh sau trận đấu lịch sử giữa kiện tướng cờ vua Garry Kasparov với máy tính DeepBlue của IBM năm 1997.

Từ đó, AI đã dần len lỏi vào cuộc sống con người. Ban đầu chỉ ở dạng thấp là giải quyết một vấn đề đưa ra. Dạng sơ khởi này cho phép máy tính độc lập hơn và có khả năng tự học.

Đây cũng chính là dạng trí thông minh nhân tạo được sử dụng hàng ngày: công cụ tìm kiếm của Google hay đối thoại với các nhân viên tư vấn ảo của các trang mạng Amazon, Netflix, YouTube…

Dạng thông minh đơn giản đó cũng được thiết kế cho một số loại robot sử dụng trong các bệnh viện, các phần mềm dịch thuật hay một số trò chơi.

Thế nhưng, theo ông Raja Chatila, Giám đốc Viện Nghiên cứu hệ thống trí thông minh và robot học (ISIR) thuộc Trường Đại học Pierre and Marie Curie của Pháp, từ một thập niên nay, AI đã đạt được bước tiến mới nhờ vào phần mềm “deep learning”. Theo đó, “deep learning” được thiết kế sao cho máy móc có thể bắt chước cách thức vận hành của não bộ con người.

Cả hệ thống này trú trong ổ chứa đặt biệt có đến hàng ngàn con chip điện tử (tương đương nơron thần kinh), được sắp xếp thành nhiều lớp khác nhau. Các nơron này sẽ tự nuôi lẫn nhau để rồi từ đó xuất phát thuật ngữ “học tăng cường” (reinforcement learning).

Đây cũng chính là nét độc đáo làm nên thành công của AlphaGo so với DeepBlue. Năm 2016, máy tính thông minh AlphaGo đã hạ gục kỳ thủ cờ vây Lee Sedol người Hàn Quốc với tỷ số chung cuộc 4-1, trong một trận so trí gồm 5 ván đấu như quy định.

Trận so tài đã được công luận và nhất là giới chuyên môn theo dõi sát sao, bởi vì phải đợi đến 19 năm sau ngày kiện tướng thế giới cờ vua Garry Kasparov bị máy tính DeepBlue của IBM đánh bại trong một trận đấu 6 ván, thế giới mới lại được tận mắt chứng kiến tiến bộ mới của lĩnh vực trí thông minh nhân tạo trong ngành công nghệ tin học.

Giờ đây, ứng dụng AI hầu như hiện diện khắp nơi. Sự phát triển mạnh mẽ của lĩnh vực này sẽ làm biến đổi sâu sắc cuộc sống nhân loại. Điện thoại thông minh là một ví dụ.

Người dùng có thể hỏi trợ lý ảo cài trên điện thoại rằng, muốn đi chơi tennis nhưng cũng muốn mua một chai rượu vang hợp với món bò rô ti. Và thế là một trình hỗ trợ âm thanh sẽ chỉ cho bạn một lộ trình đi ngang qua tiệm bán rượu, đồng thời tư vấn cho bạn một loại rượu phù hợp.

Trong y học, AI có thể còn là một cuộc cách mạng. Chúng có khả năng xem xét các dữ liệu của một bệnh nhân từ tuổi tác, tiền sử, các bản chụp phim đến đối chiếu chúng với các nghiên cứu được công bố và cuối cùng sẽ đưa ra một chẩn đoán mà đôi khi ngay chính bác sĩ cũng chưa nghĩ tới.

Nỗi lo trí tuệ nhân tạo
5 (100%) 1 vote